Fræðsla
Reglur og reglugerðir
Hér eru gildandi keppnisreglur greinanna fjögurra, þýddar og útskýrðar. Pool-greinarnar fylgja reglubók WPA (útgáfa 15. september 2025) og snóker fylgir reglubók WPBSA 2024-25. Lestu, lærðu — og mættu svo á borðið.
Átta bolti
Þekktasta grein pool-heimsins. Annar keppandinn tekur heilar kúlur (1–7), hinn rendur (9–15), og sá vinnur rammann sem klárar sinn flokk og setur svo áttuna ofan í kallaðan vasa.
WPANíu bolti
Hraðasta og sjónvarpsvænasta greinin. Snerta verður lægstu kúlu á borðinu fyrst, en hvaða kúla sem er má fara niður. Sá sem setur níuna löglega niður vinnur rammann — hvenær sem er.
WPATíu bolti
Strangari útgáfa af níu bolta og uppáhald keppnismanna, því hún fjarlægir heppnina: hvert einasta högg er kallað og engin óvænt samsetning gefur ramma.
WPBSASnóker
Stærsta borðið og lengsta taflið. Stig eru unnin með því að setja kúlur niður í réttri röð — rauð, lituð, rauð, lituð — og hámarksbreikið er hið goðsagnakennda 147.
Almennar reglur WPA
Lag — hver byrjar
Viðureign hefst á „lagi“: báðir keppendur slá kúlu samtímis frá höfuðlínu í endabandið og til baka. Sá sem á kúlu sem stöðvast nær höfuðbandinu – án brots – velur hvor brýtur fyrst.
Kallaðar kúlur
Í greinum sem krefjast kallaðra högga skal keppandi tilgreina kúlu og vasa nema höggið sé augljóst. Aðeins má kalla eina kúlu í einu; aðrar kúlur sem detta í löglegu kölluðu höggi teljast með. Í 8 bolta og 9 bolta má kalla „vörn“ (safety) og lýkur þá leikhlutanum óháð því hvað datt.
Hvíta í hendi
Þegar keppandi fær hvítu í hendi má leggja hana hvar sem er á borðinu (eða aftan við höfuðlínu þegar það á við) og færa hana frjálst þar til höggið er slegið.
Stökkhögg
Stökkhögg eru lögleg ef kjuðanum er lyft og hvítu slegið niður í borðið svo hún hrökkvi upp. Að moka eða vega kúluna upp er brot. Viljandi misslag (miscue) telst ósæmileg hegðun.
Búnaður og merkingar
Leyfilegt er að nota brot- og stökkkjuða, framlengingar, allt að tvær brýr, hanska og krít. Bannað er með öllu að merkja miðunarlínur á borðið — það telst brot vegna ósæmilegrar hegðunar.
Algeng brot (hvíta í hendi til andstæðings)
- Hvíta fer ofan í vasa eða út af borði
- Röng kúla snert fyrst
- Engin kúla nær bandi eftir snertingu
- Hvorugur fótur snertir gólf við högg
- Kúla snert eða færð með öðru en löglegu höggi
- Tvísnerting eða ýtt högg (push shot)
- Slegið á meðan kúlur eru enn á hreyfingu
- Slegið utan réttrar umferðar
Þriggja brota reglan
Þrjú brot í röð hjá sama keppanda innan sama ramma — án löglegs höggs á milli — kosta rammann. Dómara ber að vara keppanda við þegar hann stendur í tveimur brotum.
Hægur leikur og skotklukka
Dómari getur fyrst áminnt hægan keppanda og síðan sett skotklukku sem gildir fyrir báða. Að fara fram yfir tímamörk telst venjulegt brot.
Ósæmileg hegðun
Undir þetta fellur að trufla andstæðing, færa kúlur, viljandi misslag, æfa sig í miðri viðureign, merkja borðið, tefja og misnota búnað. Viðurlög spanna allt frá áminningu upp í tap á ramma, setti eða viðureign og brottrekstur með tapi verðlauna.
Pattstaða
Ef ekkert þokast getur dómari gefið viðvörun, veitt þrjár umferðir í viðbót á hvorn og lýst svo yfir pattstöðu. Þá er að jafnaði rakkað upp á nýtt og upphaflegur brjótandi brýtur aftur.
Stigakerfi deildarinnar
Stig fyrir viðureign
Sigur gefur 3 stig, tap 0. Að auki fæst 1 stig fyrir hvern unninn ramma, svo naumt tap gegn sterkum andstæðingi skilar samt inneign.
Áskoranir
Hver keppandi má eiga tvær opnar áskoranir í einu. Áskorun sem er samþykkt verður að fara fram innan 30 daga, annars fellur hún niður. Áskorandi velur grein og lengd (race to), andstæðingurinn velur stað.
Að klífa listann
Sigur á keppanda sem er ofar á listanum gefur 1 aukastig fyrir hvert 10 sæta bil sem skilur ykkur að. Það borgar sig að skora hátt.
Flokkar
Engir þyngdarflokkar og engir aldursflokkar — hver sem er getur orðið Íslandsmeistari, sextán ára eða sextíu og sex. Aðeins er skipt í karla- og kvennaflokk, auk opins flokks þar sem allir keppa saman.
Klæðaburður og umgengni
Klæðaburður í pool-greinum
WPA-reglubókin sjálf kveður ekki á um klæðaburð — mótshaldarar gera það. Á okkar stigamótum gildir: kragabolur eða skyrta, dökkar buxur, lokaðir skór. Engar gallabuxur, stuttbuxur eða strigaskór í úrslitakvöldum eða útsendingum.
Klæðaburður í snóker
Hefðin í atvinnumennsku er vesti, skyrta, bindi og klæðilegar buxur. Á Meistaramóti Íslands í snóker gildir skyrta og vesti hið minnsta í úrslitum; í riðlakeppni nægir kragabolur og dökkar buxur.
Umgengni við borðið
Stattu kyrr og hljóður meðan andstæðingurinn leikur. Gakktu ekki í sjónlínu hans. Klappaðu fyrir góðu höggi. Handsalaðu fyrir og eftir viðureign. Gefðu ramma upphátt þegar sigur er ómögulegur — það er virðing, ekki uppgjöf.
Þjálfun og ráðgjöf
Ráðgjöf frá hliðarlínu er ekki bönnuð í grunnreglum WPA heldur af mótsreglum hvers móts. Í íslensku deildinni er öll ráðgjöf óheimil meðan viðureign stendur yfir, nema í liðakeppni þar sem fyrirliði má tala við keppanda í leikhléi.
Frumheimildir
Viltu lagatextann sjálfan? Hér eru opinberu reglubækurnar í fullri lengd.
Þýðingar og útdrættir hér eru til fræðslu. Komi upp ágreiningur á móti gildir upprunalegur texti reglubókanna og úrskurður dómara.